Achtergrond

Historische analyse uitgangspunt bij landschapsontwerp

Landgoed Nieuw Rande ligt aan de dijk langs de IJssel tussen Deventer en Olst. Het gelijknamige huis vormt het centrum van een uitgestrekte parkaanleg met een binnenpark ligt rondom het huis en op het eiland en een buitenpark dat grotendeels bestaat uit bos en agrarische gronden met boerderijen. 

Gepubliceerd01-08-2017

Op onderzoek uit 
Nieuw Rande en verschillende andere landgoederen en landerijen in de omgeving van Deventer zijn in beheer bij de Stichting IJssellandschap. De stichting wilde duidelijker in beeld hebben wat de (verborgen) cultuurhistorische kwaliteiten van Nieuw Rande zijn en wat er nodig is om deze kwaliteiten beter zichtbaar te maken en te houden. In opdracht van de stichting onderzocht Het Oversticht in 2012 de volgende vragen: hoe zag het landgoed er in verschillende tijdsperioden uit (historisch onderzoek), welke tijdsperioden wil je zichtbaar maken (ontwerp) en hoe houd je dit in stand (beheerplan)

Erfgoed en landschap
Het advies aan de Stichting IJssellandschap geeft een mooi kijkje in het interdisciplinaire werken tussen erfgoed en landschap bij Het Oversticht. Om te voorkomen dat bij het beheer het totale aanzicht van het landgoed ‘vlees noch vis’ zou worden, zijn de historische elementen onderscheiden, goed in kaart gebracht en waar mogelijk betrokken bij een nieuwe overkoepelende visie voor het landgoed.

Luisteren naar het verhaal
Nadrukkelijk vormden ook verhalen een bron in het historische onderzoek. Het landgoed heeft in de loop der tijd verschillende gedaanteverwisselingen ondergaan, van een open landschap met agrarische gronden en kleine bospercelen, via een gestileerd en geïdealiseerd parkbos naar een ‘natuurlijk’ recreatiebos. Uit interviews met omwonenden en direct betrokkenen met historische kennis bleek onder meer dat de laatste particuliere bewoners, baron Stratenus en zijn zoon, verwoede jagers waren. Zij lieten, waarschijnlijk op vruchtbare landbouwgronden, een jachtbos aanleggen. Het ‘donkere’ bos dat onderdeel uitmaakt van Nieuw Rande is dus niet alleen ontstaan door verval en verwildering. 

Van schetsboek naar schop in de grond
De historische analyse diende als onderlegger voor het landschapsontwikkeling en -beheerplan. Tijdens een gezamenlijke veld- en schetsdag is samen met de beheerders, ontwerpers en erfgoeddeskundigen bekeken hoe je fragmenten uit verschillende tijdsperiodes in de geschiedenis beter zichtbaar en beleefbaar kunt maken en welke keuzes je daarin kunt maken. De kracht van Het Oversticht lag in het verbinden van de specifieke historie aan de toekomstige inrichting. Daarnaast is een vertaalslag gemaakt naar hele praktische aanbevelingen, zoals het kappen van boomgroepen, uitdunnen van (oever)beplanting om zichtlijnen te herstellen. Vervolgens is dit ook uitgevoerd waardoor nu al de positieve effecten zichtbaar zijn die de beleving van de aanleg ten goede komen. Door praktisch in het veld te kijken, alle partijen bij de plannen te betrekken, krijgen  zowel de beheerders als de bezoekers van Nieuw Rande begrip voor de soms grote ingrepen. Een laan kappen is immers niet zomaar iets!

Auteur

Ingrid Nij Bijvank-van Herel

Ingrid Nij Bijvank-van Herel

landschapsarchitect

Stuur een bericht

Contact

Stuur een bericht en
u ontvangt zo snel mogelijk een reactie.