Actueel

Omgevingspsycholoog Joren van Dijk over beleving

Als omgevingspsycholoog benadert men mij regelmatig met de vraag hoe een ‘ruimte met beleving’ gecreëerd kan worden.

Gepubliceerd23-12-2019

Dat, terwijl ik me veel vaker bezighoud met andere onderwerpen. Bijvoorbeeld hoe je privacy van bezoekers van een zorgcentrum goed regelt. Of hoe je ervoor zorgt dat medewerkers zich beter op hun werk kunnen concentreren of reizigers zich veilig voelen op een station. Van deze meer basale ervaringen verwachten we dat ze gewoon goed geregeld zijn. We bestempelen ze meestal niet als een beleving.

Niet alleen bestaat er in de praktijk spraakverwarring tussen de concepten ‘beleving’ en ‘ervaring’ – er is denk ik meer aan de hand. Basale ervaringen worden ondergewaardeerd ten opzichte van beleving, terwijl deze een grotere bijdrage leveren aan het welzijn van mensen. Hierdoor laten we kansen liggen om fijne, humane ruimtes te creëren; ruimtes die mensen uitnodigen om in te wonen, te werken en om er hun vrije tijd in te besteden.

Uit onderzoek weten we dat consumenten bereid zijn te betalen voor een beleving. We praten ook wel over experience economy. Een beleving is memorabel en raakt mensen emotioneel. Gebruikerservaring is een meer alledaagse ervaring in het hier en nu: ‘wat ervaar je?’

Uitzonderingen als iconische gebouwen daargelaten, zijn de meeste ruimtes en gebouwen niet ontworpen met het doel dat ze memorabel moeten zijn of dat ze mensen emotioneel moeten raken. Bezoekers in de wachtkamer willen privacy, medewerkers willen zich weer kunnen concentreren en reizigers willen zich veilig voelen.

Het is mijn doel om ruimtes af te stemmen op de gewenste gebruikerservaring en een balans te vinden tussen de ruimte, de gebruiker en de activiteiten die in de ruimte gaan plaatsvinden. Doe je dit goed, dan kan een ruimte bijdragen aan ervaringen en gedragingen als ontspanning, psychische gezondheid of het vormen van sociale relaties.

Een visie op ervaring helpt bij het realiseren van ruimtes die gebruikerservaring ondersteunen. Het biedt handvatten bij het maken van ontwerpkeuzes en het beoordelen van ontwerpen.

Een visie op ervaring beschrijft de ruimtelijke behoeften van eindgebruikers. Wil iemand bijvoorbeeld zelfstandig door een ruimte kunnen bewegen? Wat zijn wenselijke scenario’s? En hoe verlopen interacties idealiter? De visie beschrijft kortom het programma van eisen. Dat programma kan op gebruikerservaring afgestemd worden.

Visies zijn mooi. Nog mooier is het als de visie wordt uitgevoerd. Stel daarom de visie op beleving samen op met eindgebruikers van een ruimte. De visie gaat namelijk over ruimtelijke behoeften en scenario’s. En wie kan je daar beter over informeren dan de eindgebruiker zelf?

Dit artikel staat ook in #Over, ons magazine over de toekomst, het heden en verleden van onze leefomgeving. U kunt ons gehele magazine hier online lezen. Wilt u graag een exemplaar ontvangen via de post? Mail dan uw gegevens naar redactie@hetoversticht.nl.

Delen

Deel dit item met iemand anders.


Wij gebruiken jouw gegevens enkel om jouw bericht te beantwoorden en niet voor andere doeleinden. Lees meer in onze privacyverklaring.