Actueel

Participeren is mooi, kritisch participeren nog beter!

Van kinderboerderij naar natuurboerderij: focus en voortgang in proces dankzij Werkplaats Omgevingskwaliteit.

Gepubliceerd21-01-2020
ThemaOmgevingswet in de praktijk

De Omgevingswet brengt veel veranderingen maar ook meer dan ooit kansen om ideeën te realiseren. De praktijk is echter weerbarstig en ruimtelijke ontwikkelingen zijn complex. Initiatiefnemers en gemeenten die nu al anticiperen op de Omgevingswet ervaren dat aan den lijve. Om een plan echt tot wasdom en dus uitvoering brengen, is procesbegeleiding nodig. In die ondersteuning voorziet de Werkplaats Omgevingskwaliteit van Het Oversticht.

Een groep initiatiefnemers van de natuurboerderij Nieuwleusen ging met deze methode aan de slag. En met resultaat: na een jarenlange zoektocht ligt er nu een duidelijk plan met draagvlak van diverse belanghebbenden. Met het principeakkoord van het College, kan nu een bestemmingsplan-wijzigingsprocedure ingezet worden.

“Als ik het heel formeel zeg”, legt Rik Onderdelinden, programmamanager Omgevingskwaliteit van Het Oversticht uit, “maakt de Werkplaats Omgevingskwaliteit complexe processen van initiatief tot resultaat eenvoudiger. Vanuit de Werkplaats ben je in feite een onafhankelijke intermediair en sta je ‘boven de partijen’. Hier kun je gebruik van maken door een goede afweging te maken van alle belangen. Werken volgens de Omgevingswet betekent dat de gemeente faciliterend is en de initiatiefnemer aan zet is. In Nieuwleusen wilde een groep actieve inwoners een agrarisch perceel omvormen tot kinderboerderij.  De gemeente wilde hier aan meewerken. Als dan een bewoner ook nog  graag zijn perceel hiervoor beschikbaar wil stellen, lijkt het op papier appeltje, eitje. Niets is minder waar.”

Verschuivende rollen
Op het moment dat de hulp van de Werkplaats Omgevingskwaliteit werd ingeroepen, was de initiatiefgroep al een paar jaar bezig met het maken van plannen en het overleggen met gemeente en omwonenden. Zij waren niet allemaal enthousiast over het idee dat hun vrije uitzicht in de toekomst mogelijk belemmerd zou worden door hekwerk, gebouwen en wie weet, geparkeerde auto’s. Onderdelinden: “Alhoewel alle mensen uit de initiatiefgroep voor de overheid werkzaam zijn, wist niemand hoe het ruimtelijk ordeningsproces precies in elkaar zit. Het is niet meer zo dat mensen een idee neerleggen bij de gemeente, waarop verschillende afdelingen zich erover gaan buigen en er brieven heen en weer gaan met aandachtspunten – nee! Werken volgens de Omgevingswet betekent dat alle rollen anders zijn en nog erg nieuw.

De Werkplaats heeft als taak om de initiatiefnemers verder te helpen door hen kritisch te bevragen: ‘Wie hebben er belangen?’, ‘Wie gaan erover?’ Je merkt dat mensen niet gewend zijn om fundamenteel over deze dingen na te denken. En de crux bij participatie is: je kunt iedereen meevragen, maar dan krijg je stroop. Je moet keuzes durven maken: niet iedereen is voor zo’n proces even belangrijk.”

Het plan voor een kinderboerderij bleek aanscherping nodig te hebben. “Bij de een ging het om dieren, bij de ander vooral om educatie over de natuur, een derde zag het meer als duurzaam voorbeeldproject. De financiering en exploitatie was ook niet duidelijk. Bij ons startoverleg met de initiatiefgroep en de gemeente werd het idee aangescherpt. We zijn gestart vanuit de ambitie. Aan alle deelnemers aan het overleg werd gevraagd deze te schetsen op het gebied van economie, ruimte, sociaal, verkeer, milieu & energie. Wij hebben duidelijk gemaakt dat het hier om een erf gaat. En we zijn ingegaan op de omgevingskarakteristiek. Hoe zit dit gebied in elkaar? Wat past er wel en niet bij? Je mag niet zomaar iets bouwen in het buitengebied. We investeerden in het voortraject en konden daarin ook alle individuele belangen, verschillen en overeenkomsten helder krijgen. Daarna konden we grotere stappen zetten. Dankzij de Werkplaats ontstond een duidelijk plan dat tijdens een bewonersavond besproken is met de belanghebbenden.

Er ligt nu een duidelijk omlijnd plan. De nieuwe natuurboerderij komt op het weiland van Evert en Frieda Schuurman. Zij schenken het weiland aan de Nieuwleusense gemeenschap, door het onder te brengen in een stichting die onder de paraplu van de coöperatie Nieuwleusen Synergie valt. De gebouwen worden allemaal duurzaam gebouwd. Oost 5 Architectuur werkt kosteloos aan het ontwerp, zij willen hiermee het project in hun dorp steunen. De natuurboerderij zal voor ouders en kinderen in het dorp een prachtige aanwinst zijn. De Omgevingswet biedt in de toekomst zeker ruimte aan dergelijke bewonersinitiatieven. Onderdelinden: “Deze werkwijze kost veel energie en tijd. Als je dit vanuit een gemeente zou willen organiseren, zou het veel geld door inzet van uren en kennis kosten. Maar door zo’n proces door een onafhankelijke partij te laten begeleiden, help je alle belanghebbenden.

Impressie: Oost 5 architectuur

Dit artikel staat ook in #Over, ons magazine over de toekomst, het heden en verleden van onze leefomgeving. U kunt ons gehele magazine hier online lezen. Wilt u graag een exemplaar ontvangen via de post? Mail dan uw gegevens naar redactie@hetoversticht.nl.

Auteur

Rik Onderdelinden

Rik Onderdelinden

programmaleider Omgevingskwaliteit

Stuur een bericht

Contact

Stuur een bericht en
u ontvangt zo snel mogelijk een reactie.

Wij gebruiken jouw gegevens enkel om jouw bericht te beantwoorden en niet voor andere doeleinden. Lees meer in onze privacyverklaring.

Delen

Deel dit item met iemand anders.


Wij gebruiken jouw gegevens enkel om jouw bericht te beantwoorden en niet voor andere doeleinden. Lees meer in onze privacyverklaring.