Projecten

Kerk als baken in de buurt

Investeer in mensen in plaats van stenen

Het Oversticht nam het initiatief voor het project ‘Kerkgebouw als baken in de buurt’. Daarin is met kerkbesturen, geloofsgemeenschappen en bewoners van wijken en dorpen gekeken naar nieuwe impulsen voor op termijn leegstaande kerken.

ThemaMens en ruimte
ExpertiseOnderzoek (+1)

Door afnemend kerkbezoek moeten veel kerken nevenbestemmingen zoeken of zelfs soms (op termijn) de deuren sluiten. Dit kan aan een gemeenschap een zware klap toebrengen, zowel religieus als sociaal en ruimtelijk. Ook Overijssel ontkomt niet aan deze landelijke trend. Om kerk- en dorpsgemeenschappen te helpen bijtijds in te spelen op deze ontwikkelingen zijn wij het project 'Kerk als baken in de buurt' gestart. We hebben drie verschillende kerken gezocht die als pilot aan het project wilden deelnemen: Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand (RK) in Herfte, St. Sebastianuskerk (RK) in Haarle en de Martinuskerk (Prot.) in Markelo. Hun deelname verdient respect. Want zij moesten in dit project letterlijk hun deuren openen, voor advies van buitenaf.

Een nieuwe rol voor kerkbesturen
Voor een toekomst van de kerken en hun belang als baken in de wijk of buurt is ondernemerschap van kerkbesturen noodzakelijk. Dat betekent voor velen een nieuwe rol. Herbestemming en revitalisering blijkt in de praktijk complex. Specifieke randvoorwaarden en structuren zijn nodig, maatwerk is vereist. Een van de belangrijkste succesfactoren is een gevoel van urgentie. Als dit ontbreekt, moet daar eerst aan gewerkt worden. Daarbij is naast bijvoorbeeld financiën en aantal kerkleden, de vitaliteit uitgedrukt in activiteiten binnen de kerkelijke gemeente minstens zo belangrijk. Uiteindelijk is erkenning van de noodzaak tot verandering en dit kenbaar maken, essentieel. Dit vergt een transparante houding en openheid naar de omgeving.

Een duidelijk proces met professionele begeleiding
In kerkelijke kring is dit soort processen nieuw. Men is bovendien grotendeels afhankelijk van vrijwilligers. Om voortgang te boeken is vaak professionele, daadkrachtige en onafhankelijke begeleiding nodig. Uiteraard beslissen de kerken zelf, maar door externe ondersteuning worden, soms emotionele, processen geobjectiveerd.

Het project is succesvol afgerond met een boeiend slotdebat en een eindverslag waarin de belangrijkste conclusies zijn gepresenteerd en besproken. De uitkomsten waren voor alle drie de gemeenschappen anders. Van een kerkelijke doorstart tot een concreet project om een kleine unit in de kerk te maken. Het eindverslag kunt u hier downloaden.

Het project is gefinancierd door de provincie Overijssel in het kader van sociale kwaliteit en is samen uitgevoerd met de stichtingen KCWO, ProMO en Kerkelijk Waardebeheer

Meer weten over deze aanpak

Marieke van Zanten

Marieke van Zanten

architectuurhistoricus

Stuur een bericht

Betrokken adviseurs

Rik Onderdelinden

Rik Onderdelinden

adviseur omgevingskwaliteit, architect

Bart Buijs

Bart Buijs

directeur

Contact

Stuur een bericht en
u ontvangt zo snel mogelijk een reactie.

Meer over: Ontwerpend onderzoek

Dit is een creatieve methode die het mogelijk maakt om verschillende ideeën te onderzoeken en uit te werken. Deze methode zet Het Oversticht in om ruimtelijke scenario’s voor een plek of gebied te verkennen.

> Lees meer

Meer over: De Dorpencoach: voor dorp, buurt en wijk

Samen iets maken, bereiken of ondernemen? De Dorpencoach helpt actieve bewoners van dorpen, wijken en buurten. Met professionele ondersteuning en een frisse blik van buiten.

> Lees meer
Altijd op de hoogte?

Actuele projecten, ontwikkelingen, achtergronden en bijeenkomsten: mis het niet en meld u aan!

Delen

Deel dit item met iemand anders.