Home

Welstand, welstandscommissie, stadsbouwmeester

Wie gaat bouwen of verbouwen krijgt te maken met welstand. De vraag die dan aan de orde is, is of het uiterlijk of de plaatsing van een bouwwerk, waarvoor een aanvraag voor een omgevingsvergunning is ingediend, in strijd is met redelijke eisen van welstand. Deze eisen staan in het gemeentelijke welstandsbeleid. Veel gemeenten hebben de beoordeling van deze vraag gelegd bij een stadsbouwmeester of welstandscommissie.

Voor lang niet alle bouwactiviteiten is een advies van de stadsbouwmeester of commissie verplicht. Soms is het mogelijk om in delen van een gemeente welstandsvrij te bouwen. Eenvoudige bouwaanvragen, denk aan dakkapellen, worden vaak door een ambtenaar afgedaan. En soms vallen deze onder het landelijk bepaalde ‘vergunningsvrije bouwen’.
Het Oversticht organiseert welstandsadvisering in verschillende vormen voor gemeenten in Overijssel; een deel van Flevoland; zuid-west Drenthe en Elburg.

Een afspraak voor het spreekuur van de secretaris van de commissie of van de stadsbouwmeester, loopt via de eigen gemeente.

Welstandscommissie
De welstandscommissie is een onafhankelijke commissie van deskundigen die aan burgemeester en wethouders van een gemeente advies uitbrengt. Bij elke aanvraag kijkt de commissie, met het welstandsbeleid van de gemeente als uitgangspunt, of particuliere wensen van degene die wil bouwen of verbouwen stroken met het algemene belang. Een belang dat gericht is op het behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteit van een straat, buurt, wijk of streek.
Een welstandscommissie kan op verschillende wijzen georganiseerd worden, bijvoorbeeld in combinatie met een monumentencommissie. 
Meestal bestaat een welstandscommissie uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, cultuurhistorici en vaak ook burgers. Commissieleden worden na een sollicitatieprocedure voorgesteld aan de gemeenten.
De leden van de commissie worden voor drie jaar benoemd en kunnen dan nog voor een zelfde periode herbenoemd worden; vergaderingen van de commissie zijn openbaar en iedere commissie legt verantwoording af in de vorm van een jaarverslag. Deze zaken zijn in de wet bepaald.
De commissies zijn gericht op effectief en efficiënt werken. Vooroverleg in een vroeg stadium van planontwikkeling werkt beter dan toetsing achteraf. De secretaris van de commissie heeft daarom, meestal wekelijks, spreekuur in de gemeente om over bouwinitiatieven te overleggen.
Soms zijn mensen het met een advies niet eens. In dat geval bestaat de mogelijkheid van een second opinion, uitgevoerd door een andere organisatie en met een landelijk vastgelegd protocol.
De agenda van de commissie wordt gepubliceerd zodra deze bekend is. Dat gebeurt o.a. op onze site. Vergaderingen van de commissie zijn openbaar. In de agenda staat de locatie van de vergadering vermeld.

Stadsbouwmeester
Sommige gemeenten kiezen ervoor te werken met een stadsbouwmeester. De stadsbouwmeester die vanuit Het Oversticht werkt voor een gemeente doet dit vanuit een solitaire positie (waardoor de onafhankelijkheid gewaarborgd blijft) en is tegelijkertijd goed ingebed in de gemeentelijke organisatie. Afhankelijk van de aard van de plannen die de stadsbouwmeester beoordeelt, bekijkt hij of hij het zelf af kan of dat er - bij complexe plannen - een deskundige bij betrokken moet worden, bijvoorbeeld een erfgoedexpert of ervenconsulent van Het Oversticht. 
Voor gemeenten met een stadsbouwmeester is het spreekuur de gelegenheid om ontwerpen voor te bespreken, of om nadere toelichting te vragen op een advies. De stadsbouwmeester denkt mee en geeft praktische tips. Ook wordt proactief meegedacht over de oplossingsrichting.
Per gemeente vindt het spreekuur plaats op een andere dag/tijdstip.